📍 Kızılırmak Mah. Dumlupınar Blv. No:3C1-160 Çankaya / Ankara | 📞 0312 999 15 53 | ✉ info@ekoton.com.tr | Kariyer
Toprak · Bilgi sayfası

Sediment Örnekleme

Göl, nehir, liman ve sulak alan tabanındaki sediment, su kütlesinin hafızasıdır: kirleticiler, besin maddeleri ve geçmiş koşullar katman katman burada birikir. Doğru numune, sorunun “yüzeyde ne var” mı yoksa “zaman içinde ne değişti” mi olduğuna göre seçilen ekipmanla alınır.

2 yaklaşımkepçe ile yüzey numunesi, karotiyer ile katmanlı numune
Bozulmamışkarot, katman sırasını ve su içeriğini korur
Tabana göreçamur, kum ve turba ayrı örnekleyici ister
01 · Amaç

Sediment neden örneklenir?

Sediment; suda çözünmeyen ya da partiküllere tutunan maddelerin (ağır metaller, hidrofobik organik kirleticiler, fosfor) son durağıdır. Bu yüzden su numunesi anlık durumu, sediment numunesi ise birikmiş yükü gösterir.

  • Kirlilik araştırması: tarama öncesi sınıflandırma, liman ve kanal sedimentinde kirletici derişimi.
  • Ekoloji: bentik canlıların sayımı ve tür tayini için belirli alandan numune.
  • Paleolimnoloji ve tarihleme: katmanların sırası bozulmadan alınan karotla geçmiş koşulların okunması.
  • Mühendislik: tane boyu dağılımı, su içeriği ve organik madde tayini.
02 · Yöntem

Kepçe mi, karotiyer mi?

İki temel yaklaşım vardır ve birbirinin yerine geçmez. Kepçe (grab) tabanın en üst tabakasından belirli bir alanı kapatarak alır; karotiyer ise bir tüpü sedimente iterek dikey bir kesit çıkarır.

Kepçe örnekleyiciler

Çeneler tabana değdiğinde kapanır ve yüzeydeki sedimenti kepçeler. Numune karışır, katman bilgisi kaybolur; buna karşılık alan bellidir ve hacim büyüktür. Bentik fauna çalışmaları ve yüzey sedimenti kalitesi için tercih edilir.

Karotiyerler

Şeffaf ya da metal bir tüp sedimente itilir veya ağırlığıyla saplanır. Katman sırası, sediment–su ara yüzeyi ve gözenek suyu korunur. Derinliğe bağlı derişim profili, tarihleme ve birikim hızı çalışmaları için gereklidir.

Karotiyerlerde asıl güçlük numuneyi tüpte tutmaktır. Bunun için üstte vakum oluşturan piston, tüpün altını kapatan şişirilebilir membran, bilyeli valf ya da kesme halkası gibi farklı çözümler kullanılır; hangisinin uygun olduğunu sedimentin kıvamı belirler.

03 · Ekipman

Örnekleyici tipleri ve kullanım yerleri

Aşağıdaki tablo, sık kullanılan örnekleyicilerin hangi taban tipinde ve hangi amaçla seçildiğini özetler.

ÖrnekleyiciNumuneUygun tabanTipik kullanım
Ekman kepçeYüzey, karışmışYumuşak çamur ve silt; moloz ve bitki içermeyen tabanGöl ve gölet tabanı, bentik fauna
Van Veen kepçeYüzey, karışmışKum dahil daha sıkı tabanlarNehir, liman ve kıyı; uzun kollar kapanma kuvvetini artırır
Beeker karotiyerBozulmamış karotYumuşak ve sulu sedimentKatmanlı numune; tüpün altı kapatılarak karot kaybı önlenir
Kajak karotiyerBozulmamış kısa karotYumuşak göl sedimentiSediment–su ara yüzeyi, elle veya halatla kullanım
MultisamplerBozulmamış karotGörece yumuşak ve sulu sedimentÇubukla çalışır; sığ sularda kıyıdan veya tekneden
Serbest düşüşlü karotiyerKarotYumuşak tabanÇubukla ulaşılamayan derin sular
Turba örnekleyicilerYarım silindir profilTurba ve çok yumuşak organik zeminSulak alan stratigrafisi, karbon stoğu çalışmaları
04 · Uygulama

Temsili numune için dikkat edilecekler

Sediment numunesinde en sık hata, en ince ve en kirli fraksiyonun numune yukarı çekilirken yıkanıp kaybolmasıdır.

  • Yavaş indirin: örnekleyicinin önünde oluşan basınç dalgası yüzeydeki gevşek tabakayı dağıtabilir.
  • Kapanmayı kontrol edin: çeneler arasına taş ya da dal sıkışmış kepçedeki numune yıkanmıştır; atılıp yenisi alınmalıdır.
  • Malzemeyi analize göre seçin: metal analizi için plastik, organik kirletici analizi için paslanmaz çelik ya da cam temaslı yüzeyler tercih edilir.
  • Karotu dik taşıyın: özellikle sulu sedimentte katmanların karışmaması için tüp dik tutulur ve üstteki su korunur.
  • Konumu kaydedin: su derinliği, koordinat ve karot boyu, sonuçların yorumlanmasında numunenin kendisi kadar önemlidir.
05 · Ekipman

Bu gruptaki ürünler

Kepçeler, karotiyerler ve turba örnekleyicileri. Su derinliği ve taban tipini belirtirseniz uygun seti birlikte seçebiliriz.

Beeker Sediment Karotiyeri
Sediment ÖrneklemeBeeker Sediment Karotiyeri

Göl, bataklık ve nehir tabanı gibi su altı ortamlarından yüksek kaliteli sediment karotları almak iç…

Ürün sayfası →
Ekman Kepçe Seti
Sediment ÖrneklemeEkman Kepçe Seti

Yumuşak sedimentte kullanılan, 3,5 litre kapasiteli paslanmaz çelik sediment kepçesi.

Ürün sayfası →
Serbest Düşüşlü Karotiyer — Standart Set
Sediment ÖrneklemeSerbest Düşüşlü Karotiyer — Standart Set

30 metreden derin sularda sediment örneklemesi için serbest düşüş prensibiyle çalışan karotiyer.

Ürün sayfası →
Kajak Corer
Sediment ÖrneklemeKajak Corer

Kajak tasarımına dayanan, elle veya halatla çalıştırılabilen sediment karotiyeri. Değiştirilebilir tüp sistemi ve geniş aksesuar…

Ürün sayfası →
Multisampler — Çubukla Çalışan, 5 m
Sediment ÖrneklemeMultisampler — Çubukla Çalışan, 5 m

Bu Multisampler, nispeten yumuşak sedimentlerde (kesme halkasıyla) ve sulu sedimentlerde (bilyeli valfle) bozulmamış sediment…

Ürün sayfası →
Wardenaar Turba Profil Örnekleyicisi
Sediment ÖrneklemeWardenaar Turba Profil Örnekleyicisi

Turbalıklarda 1 metre derinliğe kadar bozulmamış turba profillerinin örneklenmesi için Wardenaar tipi turba profil örnekleyici…

Ürün sayfası →
Turba Örnekleyici — Alt Parça
Sediment ÖrneklemeTurba Örnekleyici — Alt Parça

Konik vida dişli bağlantılı, turba örneklemesi için alt parça. Çalışma uzunluğu 50 cm, kapasitesi yaklaşık 0,5 litre.

Ürün sayfası →
Ekman Kepçe Çubuğu — 1,50 m
Sediment ÖrneklemeEkman Kepçe Çubuğu — 1,50 m

Sığ suda Ekman kepçesinin çubukla çalıştırılması için 1,5 m uzunluğunda paslanmaz çelik çubuk.

Ürün sayfası →
Rus Tipi Turba Örnekleyici Seti
Sediment ÖrneklemeRus Tipi Turba Örnekleyici Seti

Genç ve olgun turba katmanlarından, yumuşak ve organik sedimentlerden temsili, bozulmamış numune almak için tasarlanmış Rus tipi…

Ürün sayfası →
Van Veen Kepçe
Sediment ÖrneklemeVan Veen Kepçe

Bozulmuş sediment örneklemesi için kullanılan Van Veen kepçe. Halat/kablo ile elle kontrol edilir. Dört farklı kapasite…

Ürün sayfası →

Tabanınıza uygun örnekleyiciyi seçelim

Su derinliği, sediment tipi ve yapılacak analizi paylaşın; kepçe ya da karotiyer seçeneklerini projenize göre önerelim.

Bilgi alın

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.