pF eğrisi nasıl çıkarılır?
Su tutma (pF) eğrisi, toprağın farklı emme kuvvetlerinde ne kadar su tuttuğunu gösterir. Doygun hâle getirilen halka numunesi sırayla artan emme basamaklarına maruz bırakılır; her basamakta denge beklendikten sonra numune tartılır.
Tek bir cihaz tüm aralığı kapsayamaz, çünkü düşük ve yüksek emme farklı fiziksel düzenek gerektirir.
| Cihaz | pF aralığı | Çalışma ilkesi |
|---|---|---|
| Kum havuzu | 0 – 2,0 | Numune ince kum yatağına oturur; asılı su sütunuyla emme uygulanır |
| Kum/kaolin havuzu | 2,0 – 2,7 | Kaolin tabakası daha yüksek emmede hava girişini engeller |
| Membran ve seramik plakalı basınç aparatları | 3,0 – 4,2 | Numuneye üstten hava basıncı uygulanır; su membrandan ya da seramik plakadan dışarı itilir |
Düşük pF aralığı toprağın yapısına (büyük gözenekler) bağlı olduğundan bozulmamış halka numunesiyle çalışılır. Yüksek pF aralığı esas olarak tekstüre bağlıdır ve bozulmuş numuneyle de belirlenebilir.
Tane boyu dağılımı: eleme ve çöktürme
Kum, silt ve kil oranları toprağın tekstür sınıfını belirler. İri ve ince taneler farklı yöntemle ayrılır.
Eleme (63 µm üzeri)
Kum fraksiyonu, göz açıklığı giderek küçülen eleklerden oluşan bir kolonda ayrılır. Elek sarsma cihazı numuneyi sürekli hareket ettirir; her elekte kalan miktar tartılır. Kuru ya da yaş eleme yapılabilir.
Çöktürme (63 µm altı)
Silt ve kil, sudaki çökme hızlarına göre ayrılır. Stokes yasasına göre iri taneler daha hızlı çöker. Pipet yönteminde belirli süre ve derinlikte süspansiyondan örnek çekilir; hidrometre yönteminde süspansiyonun yoğunluğu zamanla izlenir.
Çöktürme öncesinde organik madde ve karbonatlar gerekirse uzaklaştırılır ve taneler kimyasal olarak dağıtılır; aksi hâlde birbirine yapışmış taneler olduğundan iri ölçülür.
Laboratuvarda hidrolik iletkenlik
Doygun hidrolik iletkenlik, bozulmamış halka numunesinden su geçirilerek Darcy yasasıyla hesaplanır. Toprağın geçirgenliğine göre iki düzenek kullanılır.
- Sabit seviyeli yöntem: numune üzerindeki su yüksekliği sabit tutulur, birim zamanda geçen su hacmi ölçülür. Geçirgen (kumlu, iyi yapılı) topraklar için uygundur.
- Düşen seviyeli yöntem: ince bir borudaki su seviyesinin düşme hızı izlenir. Az geçirgen (killi, sıkışmış) topraklarda küçük akışları ölçmeyi sağlar.
Halka çeperi boyunca oluşan kaçak akış ve numunedeki tek bir kök kanalı sonucu kat kat değiştirebilir; bu yüzden çok sayıda tekrar ile çalışılır ve sonuçlar ortanca değer üzerinden yorumlanır.
Gözeneklilik, karbonat, agregat stabilitesi, dayanım
| Tayin | Cihaz | İlke |
|---|---|---|
| Katı hacmi ve gözeneklilik | Hava piknometresi | Numune odasındaki havanın basınç–hacim ilişkisinden hava dolu gözenek hacmi bulunur |
| Karbonat içeriği | Kalsimetre | Numune hidroklorik asitle tepkimeye sokulur; açığa çıkan CO₂ hacmi ölçülür (Scheibler yöntemi) |
| Agregat stabilitesi | Islak eleme cihazı | Agregatlar suda belirli süre elenir; dağılmadan kalan oran, yapının suya dayanıklılığını gösterir |
| Kesme ve basınç dayanımı | Kesme ve basınç test cihazları | Numune kontrollü biçimde yüklenir; kırılma anındaki gerilme kaydedilir |
Agregat stabilitesi; kabuk oluşumu, erozyon duyarlılığı ve toprak sağlığı değerlendirmelerinde sık kullanılan, toprak işleme ve organik madde yönetimine duyarlı bir göstergedir.
Bu gruptaki ürünler
pF tayin setleri, tane boyu analiz cihazları, permeametreler ve diğer toprak fiziği laboratuvar ekipmanları.

Langer yöntemine göre çalışan, kalibrasyon bloğu dahil komple hava piknometresi seti. Cihaz, maksimum 53 veya 60 mm çaplı (maks.…

Kalsimetre ile toprak numunesinin karbonat içeriğini ölçün; ISO 10693'te açıklanan yönteme göre 5 numunenin eş zamanlı…

Toprağın düşey yük altındaki davranışını tam otomatik ölçen bilgisayar kontrollü laboratuvar cihazı.

Elektromanyetik elek sarsıcı ve kuru/ıslak eleme için standart elek setiyle komple, tane boyutu dağılımı test seti. Toprak…

Hidrometre yöntemi, toprak numunesindeki tane boyutu dağılımını belirlemenin hassas bir yoludur. Bu set, toprak numunelerindeki…

pF 3,0-4,2 (1,0-15,5 bar) aralığında toprak nem karakteristiği tayini için basınçlı membran ekstraktörü.

Seramik plakalarla toprak nem karakteristiklerinin belirlenmesi için set. Bu cihaz, pF 2.0-4.2 (0,1-15 bar emme) aralığında pF…

Topraktaki ince fraksiyon içeriğini belirlemek için laboratuvar cihazı.

53 veya 60 mm çaplı bozulmamış örneklerle pF 2,0-2,7 aralığında nem karakteristiği tayini için havuz sistemi.

53 veya 60 mm çaplı, 5 cm yükseklikteki örnek halkaları için uzun ömürlü kum havuzu sistemi.

Zeminin düşey ve yatay gerilme altındaki kayma eğilimini ölçen bilgisayar kontrollü laboratuvar cihazı.

Permeametre, toprak numunelerinin doygun geçirgenliğini (K-faktörü) ölçmek için laboratuvar cihazıdır. Açık veya kapalı sistem…

Toprak kabuğu gibi çok ince toprak katmanlarının belirlenmesi, son derece hassas ve doğru ekipman gerektirir. Yüzey kesme test…

Toprağın agregat stabilitesini belirlemek için ıslak eleme yöntemine yönelik komple set. Toprakların su ve rüzgar erozyonuna…
Laboratuvarınızı birlikte kuralım
Yapmak istediğiniz tayinleri ve günlük numune sayınızı paylaşın; cihaz kombinasyonunu ve gerekli numune halkalarını önerelim.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm yöntemi ve ekipman seçimi projenin koşullarına ve geçerli standartlara göre yapılmalıdır. Ürün bilgileri üretici dokümanlarına dayanır.